ԱՌԱՋԻՆ ՍԵՐ

Դա առաջին կարոտն է, որ լցվում է հոգիդ, անհասցե
կարոտ և սպասում, բայց ու՞մ, ինքդ էլ չգիտես:
Երևի առաջին սերը` առաջին տխրությու՞նն է, որ
առանց պատճառի հեղեղում է հոգիդ, երբ ոչինչ
չեղած` ուզում ես լաց լինել ծածուկ, երեսդ բարձի
մեջ խրած, որովհետև երևի ամոթ է, քանի որ ոչ ոքի
չես կարող բացատրել, թե ինչու ես արտասվում:
Գուցե և առաջին անզուսպ, առանց առիթի պոռթկացող
ծիծա՞ղն է առաջին սերը, որ քեզ թևեր է տալիս,
մերթ կրակոտ, մերթ երազկոտ է դարձնում հայացքդ։
Հարազատներիդ մեջ ես փնտրում գտնելու նրան,
որին դեռ չգիտես, բայց որի ներկայությունը
զգում ես արդեն։ Հենց այդ ներկայությունից է
այդքան եփվում հոգիդ։ Մի օր էլ վերջապես
բազմաթիվ հայացքների միջից վրադ հառված
տեսնում ես հիացմունքի փոխվող մի զարմացած
հայացք, որի մեջ՝ քեզ հասնելու, քեզ տիրելու, քեզ
իրենը դարձնելու մի անզուսպ զգացում ես նկատում
դու։ Եվ այդ մեկ հատիկ հայացքն անցնում է հոգուդ
արդեն բաց դռնով ներս. Մի բաժակ գինու ուժով
ոտքերդ կտրում է գետնից ու նետում մտերիմիդ
գիրկը, որպեսզի առաջինը նրան վստահես քո
ամենասուրբ գաղտնիքը՝ երջանիկ լինելուդ
գաղտնիքը։
Եվ արդեն մեծ աշխարհում դու միայն փնտրում ես
քեզ համար ծնված այդ հայացքը, որի մոտ խամրում
են մնացած բոլորը, և ամեն ինչ ես անում նրա
համար։ Երբ նա չի երևում աչքիդ, աշխարհը մթնում
է քո առջև, իսկ երբ հանդիպում ես նորից… լսելի
է դառնում բոլորին քո սրտի անհանգիստ
թրթիռները, աչքերիդ կայծն ու փայլը կարող են
կուրացնել բոլորին։
Եվ գթասրտությամբ ես լցվում քո բոլոր
հարազատների, բոլոր ընկերուհիների նկատմամբ։
Ո՛չ, սրանք չեն դեռ առաջին սերը ։ Երևի թերևս այն
է, երբ հայտնագործված այդ հայացքն ուզում է
ուրախացնել քեզ, իսկ դու լաց ես լինում
հիմարաբար, երբ նախատում է՝ սուտ քրքիջ ես
բարձրացնում։ Երբ որևէ աստղալույս ես նկատում
քո պատուհանից, երբ որևէ փորձանքի մասին են
խոսում, մտածում ես, թե կարող է նրան պատահել.....
Ո՛չ, ճշմարտապես առաջին սերը ծնվում է առաջին
գժտությունից։ Աստված իմ, միթե՞ գժտությունը
ստեղծված է, որ բորբոքի առաջին սերը և դրա
շիկացած հնոցում այրվեն, ոչնչանան մարդկային
վատ գծերը, որպեսզի հասունանաս մեկ անքուն
գիշերից հետո և առավոտյան աղջկային առաջին
տխրությամբ լցված հայացքդ փախցնես քո
հարազատներից։ Խե՜ղճ հարազատներ, ինչե՜ր եք
քաշում մեր առաջին սիրո ալեկոծության ու
տեղատվության խառնաշփոթ օրերին, ինչպե՜ս եք
ներում մեզ, որքան անճանաչելի ենք դառնում
մենք և ինչպե՜ս եք չտեսնելու տալիս
մեծահոգաբար մեր բոլոր խենթությունները.....
Այդ օրերին է, որ ծաղկած ծիրանենին
թերթիկ-թերթիկ արցունք է թափում, այդ օրերին է,
որ հողը կանաչ է շնչում և մեղուները գլուխները
կորցրած՝ համբուրում են խնձորենու վարդագույն
շրթունքները։
Ինչե՜ր չենք տեսնում այդ օրերին։ Տեսնում ենք
նաև կռունկներին, որ մեր առաջին սիրո
պատմությունն են գրում մաքուր երկնակամարում,
ու կանաչ է շատրվանում ամբողջ աշխարհը։
Բայց միթե՞ այդ է առաջին սերը։
Օ՜, աղջիկներ ես խղճում եմ բոլոր նրանց, ովքեր
արցունք չեն թափել առաջին գժտությունից հետո,
ովքեր թռչնի ճիչը չեն համարել իրենց
երջանկության շեփորահարումը։ Ես հիմա եմ
հասկանում, թե ինչպես են սիրել աշխարհի բոլոր
աղջիկները, որոնց բախտավոր ծիծաղից խանգարվել
է գիշերվա խորհրդավոր լռությունը.....
Ո՛չ, ո՛չ, ես չգիտեմ, թե ինչ է առաջին սերը,
որովհետև ամեն ոք յուրովի է գտնում իր առաջին
սերը։
Երևի առաջին սերն աշխարհ առաջին
հայտնագործությու՞նն է...

АНГЕЛ

If you go away

If you go away on this summer day then you might as well take the sun away
All the birds that flew in the summer sky
When our love was new and our hearts were high
When the day was young and the nights were long
And the moon stood still for the night bird's song
If you go away if you go away if you go away
But if you'll stay I'll make you a day like no day has been or will be again
We'll sail the sun we'll glide on the rain we'll talk to the trees and worship the wind
Then if you go I'll understand leave me just enough love to fill up my hand
If you go away if you go away if you go away
If you go away as I know you will you must tell the world to stop turning
Till you return again if you ever do for what good is love without loving you
Can I tell you now as you turn to go I'll be dying slow to the next hello
If you go away if you go away if you go away
If you go away as I know you might there'll be nothing left in the world to trust
Just an empty room full of empty space like the empty look I see on your face
I have been the shadow of your shadow
If I thought it might have kept me by your side
If you go away if you go away if you go away
But if you'll stay I'll make you a night like no night has been or will be again
I'll sail on your smile I'll glide on your touch I'll talk to your eyes that I love so much
But if you go I know I will cry and all the good is gone from the words goodbye
If you go away if you go away if you go away please don't go away ...

Վահան Տերյան

Анна Каренина

• Я? Ты находишь? Я не странная, но я дурная. Эх, бывает со мной. Мне все хочется плакать. Это очень глупо, но это проходит. — Так мне из Петербурга не хотелось уезжать, а теперь отсюда не хочется.

• Я думаю, я думаю… если сколько голов, столько умов, то и сколько сердец, столько родов любви.

• Да, сделаться вашею любовницей и погубить все…

• Верно, о любви? Они не знают, как это невесело, как низко… Бульвар и дети. Три мальчика бегут, играя в лошадки. Сережа! И я все потеряю, и не возвращу его. Да, все потеряю, если он не вернется. Он, может быть, опоздал на поезд и уже вернулся теперь. Опять хочешь унижения! Нет, я войду к Долли и прямо скажу ей: я несчастна, я стою того, я виновата, но я все-таки несчастна, помоги мне. Эти лошади, эта коляска — как я отвратительна себе в этой коляске — все его; но я больше не увижу их.

ՍԻՐՏ ԻՄ, ՀԱՆԴԱՐՏՎԻՐ…

Իմ ամենամոտ,իմ ամենահարազատ, իմ սիրելի, իմ թանկագին,իմ հավատարիմ,իմ … Իմ փոքրիկ ընկեր, իմ սիրտ. Ներիր ինձ քեզ պատճառած տառապանքների համար: Ներիր, բայց նաև հասկացիր,որ դու, այո, միայն դու կարող ես ինձ այդքան լավ հասկանալ, միայն դու կարող ես ցանկացած պահի լինել կողքիս, լսել ինձ լուռ, անտրտունջ, կարեկից լինել անկարեկից ցավիս: Իսկ ես, անգութ դահճի պես պահանջել, նույնիսկ հրամայել եմ քեզ հնազանդվել կամքիս: Ախ, պատկերացնում եմ, թե որքամ ցավ եմ պատճառել քեզ` առանց այն էլ ցաված իմ սիրտ, երբ ասես ընթերցեցի իմ բոթաբեր հրովարտակը, հրովարտակ, որով պահանջում էի քեզնից օգնել ինձ, տարօրինակ է, այնպես չէ, որ ինձ ցուցաբերած օգնությունդ կարող է թախիծ բերել քեզ: Իսկ եթե մտածենք` տարօրինակ ոչինչ րկա, իսկ որ մի սիրտը չի ցավի, եթե նրան հրամայեն ընդմիշտ մոռանալ, այլևս չհիշել այն միակին, ում պատկերը վաղուց արդեն զբաղեցրել է միտքը: Ավաղ, իմ մոլորված թռչնակ, մենավոր իմ սիրտ, չէ որ դու ինքդ էլ գիտակցում ես ,որ հնազանդվելով ինդզ, կազատվես քեզ միշտ հեծեծող տանջանքներից: Միթե կարող էի մոռանալ այն անքուն գիշերները, որ անց ենք կացրել միասին` խորհելով Նրա մասին, թախծելով, որ երջանկության գեթ մի շող այցի չի գալիս մեզ, կարող էի արդյոք մոռանալ, թե քանի անգամ ես անողոք թպրտացել կրծքիս տակ, ցանկացել դուրս թռչել այնտեղից ու նետվել Նրա ոտքերի առաջ, երբ պատահաբար հանդիպել ենք Նրան, իսկ ես սառնությամբ հրամայել եմ . <<Սիրտ իմ, հանքարտվիր>>: Հանդարտվել… Դու կամակոր ես, անհնազանդ, անսանձ… ինչպես կարող էիր հանդարտվել: Լուռ  ու տխուր անցնելով մեր կողքով` նա թախծի շղարշն էր փռում մեր վրա: Իսկ այնուհետև ես էլ չէի զգում թե ինչպես եմ  կորցնում ուժերս, արտասուքի երկու կաթիլ թափվում էին աչքերիցս և ես ակամայից հանձնվում, հնազանդվում էի քեզ` վհատ իմ սիրտ: Եվ մենք երկուսով ազատ էինք թողնում մեր զգացմունքներին ու հեկեկում էինք, հեկեկում այնքան մինչև այլևս չէր մնում լացելու ոչ մի արտասուք:  Եվ այդպես ամեն անգամ:

       Սակայն, ես այլևս ուժ չունեմ, ես չեմ կարող պայքարել քո դեմ, դու չես հնազանդվում ինձ, քո կարոտի անհույս աշխարհում ամեն տեղ նրան ես որոնում: Ուրեմն եկ միասին որոնենք, ես պատրաստ եմ լսել քեզ, եկ շարունակենք միասին անրջել, միասին թախծել ու տառապել: Կգա մի օր և երջանկությունը կորոշի այցելել նաև մեզ, չէ որ նա միայն մեկ անգամ է այցելում, մենք ուղղակի պետք է նկատենք նրան` այդ եթերային էակին, այլապես նա կթողնի իր այցետոմսը և կհեռանա, բայց հասցեն, որ նա թողնում է, կյամքում ոչ ոք չի գտնում: Իսկ եթե երջանկությունը ինքը չգիտի մեր հասցեն, ուրեմն մենք կյանքի օրենքի համաձայն կհանգչենք, կհանգչենք երկուսով` ես ու իմ լքված ընկերը, իմ տխուրաչյա սիտը…

          …Իմ սրտում միայն սառած հեկեկանք,

            Բայց արցունք չկա իմ սև օրերում,

          Մեռնում է սւրտս անհուն խավարում,

         Եվ դու կաս արդյոք, լուսե անրջանք….

Ինչու չես նամակ գրում...

ÆÝãáõ ã»ë ·ñáõÙ,ÇÝãáõ Ùáé³ó³ñ ÇÝÓ,ã¿ áñ »ë ëÇñáõÙ »Ù ù»½,ã¿ áñ Ù»ñ µ³Å³ÝÙ³Ý ûñÁ ³ë³óÇñ,áñ ã»ë Ùáé³Ý³ ÇÝÓ,ã»ë թáÕÝÇ Ù»Ý³Ï:ÐÇßáõÙ »Ù ³ëáõÙ ¿Çñ áñï»ÕÇó ù»½ ³Û¹ù³Ý ³ñóáõÝùÝ»ñ:γñÍ»ë ëÇñïë íϳÛáõÙ էñ,áñ ¹³ ¹»é ãÝãÇÝ Ù³ëÝ ¿ñ ÇÙ  ³ñóáõÝùÝ»ñÇ:²ë»ë Ù»ÏÝ ÇÝÓ ½·áõß³óÝ»ñ,û ³÷ëáë »Ý,å³ÑÇ°ñ ¹ñ³Ýù, ¹»é ß³ï å»ïù Ï·³Ý ù»½:ºí »ë å³Ñ»óÇ®ØÇû± å³Ñ»óÇ ³Ûëûñí³ Ñ³Ù³ñ,»ñµ ¹áõ ÇÝÓ Ùáé³ó»É »ë:⿱ áñ Ï³Ý Ý³¨ áõñ³ËáõÃÛ³Ý ³ñóáõÝùÝ»ñ:²ëïí³Í ÇÙ ÇÝãáõ±,ÇÝãáõ± ãÃáÕ»óÇñ,áñ áõñ³ËáõÃÛ³Ý ³ñóáõÝùÝ»ñ ó÷í»ÇÝ:⿱ áñ ¹ñ³Ýù ¿É »Ý Ù³ñ¹áõ ѳٳñ:Ø»ñ »ñÏñáñ¹ ѳݹÇåÙ³Ý Å³Ù³Ý³Ï ÇÝÓ ³ë³óÇñ.<<ëÇñïë ãÏáïñ»ë>>,-»ë Ëáëï³ó³,ë³Ï³յÝ ¹ñÅ»óÇ ËáëïáõÙë:Ü»ñÇñ,»Ã» ÙdzÛÝ ¹³ ¿ å³ï׳éÁ:´³Ûó ÇÝÓ ÃíáõÙ ¿ª¹³ ÙdzÛÝ å³ï׳é էñ Ù»ñ µ³Å³ÝáõÙÝ Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ ¹³ñÓÝ»Éáõ ѳٳñ:ºë ¹³ ½·³óÇ ùá í»ñçÇÝ Ý³Ù³ÏÇó:¼·³óÇ Ý³Ù³Ïǹ ë³éÝáõÃÛ³Ý ÷áùñÇÏ ßáõÝãÁ:¸ñ³ÝÇó Ñ»ïá ¹áõ ÷áËí»óÇñ ³ÙµáÕçáíÇÝ:¸áõ ³ÛÝ ã¿Çñ,áõÙ »ë ¿Ç ׳ݳãáõÙ:ºë ³ñ¹»Ý Ùï³ÍáõÙ ¿Ç.·áõó»  ù»½ ³Û¨ë ѳñϳíáñ ã»Ù.ϳ٪ ÇÙ Ù»ç ¹áõ ã»ë ·ï»É ³ÛÝ,ÇÝã áñáÝáõÙ »ë:²Ûë Ùïù»ñÁ ù³Ùáõ å»ë åïïíáõÙ »Ý ·ÉËÇë Ù»ç,ÇëÏ ù»½ ÏáñóÝ»Éáõ í³ËÁ ϳÛͳÏÇ å»ë ß³ÝÃáõÙ ¿ áõÕ»Õë:ºí »ë,í³Ë»Ý³Éáí ù»½ ÏáñóÝ»Éáõó,³é³çÇÝ ùաÛÉÝ ³ñ»óÇ ãÙï³Í»Éáí,áñ ¹³ å»ïù ¿ ÉÇÝ»ñ í»ñçÇÝÁ®

´³Ûó ÙÇßï ÑÇßÇñ,áñ ³Ûë Ù»Í ³ß˳ñÑáõ٠ϳ ÙÇ ÷áùñÇÏ ëÇñï,áñ ³Ýѳٵ»ñ ëå³ëáõÙ ¿ ùá í»ñ³¹³ñÓÇÝ:

      ºë ù»½ ëÇñáõÙ »Ù ѳí»ñÅ®

1915 ...film abaut Armenian GENOCID....

Genocide1915

We will never quit the fight for justice, the fight for the recognition of the Armenian genocide, even if 100 years passes or all the borders between the Turkey and Armenia are opened. This fight is for the innocent victims of a great tragedy; for their souls to rest in peace. All the money in the world cannot heal the pain and suffering caused by the bloodshed that took place a century ago. To all the Armenian Genocide deniers: your resistance is futile! A great shame in the history of the humanity should never repeat again. An unpunished killer will always kill again unless confronted. Today a small and impoverished nation called Armenia is because of the horrific events that took place from 1915 to 1923, the Armenian genocide. In present Armenia is a ghost of the same Armenia that once stretched from sea to sea. And today Turkey still plays the same dirty politics that it used to play a century ago to hide its bloody hands. Turkish government has one mission; deny the Armenian Genocide anyway possible. And the best way to do that is to make life in Armenia miserable by blockading all the means of transportation in and out of the country. It is the oldest trick in the book to lay a siege and the city will fall sooner or later. Turkey is just waiting for Armenia to plead in desperation to open the borders with Turkey and in turn promise not to pursue the Armenian genocide recognition. Turkey's hideous plan was brilliant and  it almost worked if only the Armenian Diaspora did not intervene. At a crucial time when Armenia's fate was about to be decided, the Armenian people all around the world rose and said we will never give in. And once more Turkey tried but could not get away with exterminating a whole nation as if nothing had happened. However, no one can say that all the Turks are bad. In fact, there were many cases during the 1915 massacres when Turkish families saved Armenian children from death by hiding then adopting them. By the same token, no Turk can say, "I am not guilty it was my grandfather's fault. They did the killings". If one does not accept and condemn the crimes of his/her ancestors, then that person is also guilty.

Every person has the ethical responsibility to safe guard the basic human qualities and values such as one's race, ethnicity, and religion. And when a group of people are persecuted because of their race, ethnicity, or religion, all the humanity has to condemn and punish the perpetrators. This is exactly what the world failed to do during the Armenian genocide when the slayer's hands were still covered with the fresh blood of a million and half innocent victims. Turkey still hides behind the outdated excuses of WW I to downplay the massacres of the Armenian population. In fact, Turkey did not miss the opportunity to use the turmoil of WW I to cleanse the country of Armenians.

As it always has happened throughout the history, humanity pays harshly later on when killers walk away unpunished after committing horrible massacres. As is the case of the Holocaust which followed shortly after the Armenian genocide. And on August 22, 1939 Hitler said, "Who after all speaks today of the annihilation of the Armenians?". Then followed Rwanda, former Yugoslavia, Darfur, Sudan... And even before the word "Genocide" (link) was invented, many genocides had already occurred throughout the history. Humanity has to learn from its mistakes by making sure that justice is served. Only then future genocides would be prevented and ultimately that dreadful word should be obsolete. Until then we have a lot of work to do.

Հայրենածաղիկը

Ասում են, մի հայ աղջիկ, գաղթելիս, Հայաստանից մի ծաղիկ է տարել. Ջրել արցունքով՝ ամեն լացելիս Եվ վերադարձի հույսով փայփաել. Ամեն մի ծաղիկ, մայր հողում ծլած, Ձգտում է դեպի երկինք ու արև. Իսկ նա, ուր լիներ, գլուխը ծռած, Նայել է դեպի երկիրն իր քարե. Եվ ուղղել է իր գլուխը տրտում, Միայն հայրենի հողում քարքարոտ... ...Այդ ծաղիկը կա ամենքի սրտում Եվ կոչվում է նա... հայրենի կարոտ:

                                                                                                      Գևորգ Էմին

ԵՍ ԵՎ ՆԱ

Ե ՍԵս սիրում Էի նրան:
Կրկնե՞մ արդյոք սիրո այն խոսքերը, որոնք այնքան ծիծաղելի ու տաղտկալի են թվում կյանքի հմայքը կորցրած սկեպտիկներին, բայց որոնք մի֊մի Հայտնություններ են նորաբողբոջ սիրող սրտերի համար։ Ամեն անգամ, որ նայում Էի նրա զարմանալի պայծառ աչքերին, որոնց մեջ կարծես արևն Էր վառվում, ամեն անգամ, որ լսում Էի նրա կենսաթրթիռ ծիծաղը, որի մեջ կարծես գարնանային չարաճճի վտակ էր քլքչում, ամեն անգամ, որ առնում Էի նրան գիրկս ու ականջիս մոտ լսում նրա կուսական կրծքի հևքը, այտերիս վրա զգում Էի նրա թավիշ մազերի Էլեկտրականացնող շփումը,– ինձ տիրում Էր այնպիսի այնպիսի մի խենթ զգացում, որի՛ ազդեցության տակ պատրաստ էի գործել և՛ ամե-նամեծ առաքինությունը, և՛ ամենամեծ ոճիրը— միսյն թե նա հրա-մայեր:
Սիրում Էր նա ,ինձ նույնպես,— այդ ես հիմա չգիտեմ, բայց այն ժամանակ լիովին հավատում Էի, որ չի կեղծում, երբ հավատացնում Էր, թե սիրում Է և երդվում Էր, թե մահն անգամ չի կարող անջատել մեզ իրարից։
Այն ժամանակ վերջին կուրսի ուսանող Էի և շուտով պիտի ավար-տեի իրավագիտական ֆակուլտետը։ Վստահ երիտասարդական թարմ ուժերիս և մանավանդ հասարակական լայն գործունեության բուռն տենչանքիս վրա՝ լցված Էի փառավոր ապագայի վառ հույսերով։ Ոգևորված աչդ ապագայով և խրախուսված երջանիկ սիրով, բուռն եռանդով առանց հանգիստ առնելու, պատրաստում Էի ավարտական դի-սերտացիաս, որը ապագա մեծությանս ու փառքիս հաստատուն հիմնաքարը պիտի հանդիսանար։
Բայց...
Օ՜հ, այդ «բայց»՝–ը…

ՆԱ Վենեցիայում, դոժերի^[1], ջրանցքների և գեղարվեստների այդ հրաշակերտ քաղաքում, մի հին ազնվական ընտանիքի մեջ ապրում էր այդ ընտանիքի միակ զավակը― գեղեցիկ Ջուլիետտան։ Այնքան էր գեղեցիկ նա, որ թվում էր, թե հողեղեն չէ, այլ մի հավերժահարս, որ դուրս է եկել ծովի փրփուրներից։   Ամեն երեկո, երբ արևի վերջին ճառագայթները էլեկտրական լույսեր էին վառում պալացցոների պատուհաններին, Ջուլիետայի լսողությունը փաղաքշում էին միշտ նոր, միշտ դյութիչ հնչյունները։— Անտո՜նիո, մի՞թե այնքան հպարտ ես, որ չես համաձայնի բարձրանալ ինձ մոտ, իմ սենյակում նվագելու։Անտոնիոն լուռ բարձրացավ Ջուլիետտայի սենյակը։— Անտոնիո, մի՞թե այնքան հպարտ ես, որ չես համաձայնի ինձ հետ մի զբոսանք կատարելու ծովի վրա։Լուսնի կաթնագույն լույսի տակ, ծովի հանդարտ ջրերի վրա մեղմիկ սահում էր մակույկը և գիշերային անհուն խաղաղության մեջ տարածվում էին դյութական հնչյունները։ Ամբողջ բնությունը, կարծես լսողություն դարձած, ականջ էր դնում այդ հնչյուններին, որոնք թևատարած, սահուն ու թեթև, թռչում տարածվում էին չորս բոլորը և մարում ծովի խաղաղ ջրերի մեջ, պարզ ու թափանցիկ օդի մեջ։ Մի երեկո էլ, սովորական ժամին, պատանի երաժիշտը գոթական ապարանքի բարձր պատուհանի տակ կանգնած՝ իզուր աշխատում էր իր դյութական հնչյուններով դուրս կանչել հավերժահարսին։Պատուհանը փակ էր։ Այնուհետև, երբ ջութակն իր վերջին հուսահատկան ճիչերն էր արձակում, պատուհանի մի փեղկը կիսով չափ բացվեց, նախ մի դրամ զրնգաց գետնին և ապա թղթի մի կտոր, օդի մեջ պտտվելով, ցած ընկավ պատանի երաժշտի ոտների առջև։Թուղթը վերցրեց և կարդաց.

«Հայրս ասաց, որ իմ և քո միջև անանց անդունդ կա։

Մենք վերևն ենք, դու ներքևը, էլ մի՛ գա։ Մոռացի՛ր ինձ»։................................................................

                                
― Ավա՜ղ, սինյորա, ներեցեք ինձ, որ ես չլսեցի ձեզ և թեպետ այլևս չեկա ձեզ մոտ, բայց չմոռացա ձեզ, այլապես ձեր այս նամակը այսպես խնամքով չէի պահի ինձ մոտ։ Սա մի անգնահատելի գանձ է, որ դուք պարգևեցիք ինձ, և այս գանձն աչքիս լույսի պես կպահեմ մինչև մահս, որովհետև եթե ձեր այս նամակը չլիներ, ես թերևս այն չլինեի, ինչ որ եմ այժմ։ Ես մոռացա ձեզ, այո՛. բայց, ինչպես երևում է, դուք մոռացել եք այն անդունդը, որ մեզ բաժանում էր իրարից։ Դուք վերևն էիք,— ես ներքևը, և այդ ձեզ իրավունք էր տալիս արհամարհանքով նայելու դեպի ներքև։ Բայց դուք հաշվի չէիք առել, որ ներքև գտնվողները երբեմն թևեր են առնում, թռչում վերև, և, վրիժառության զգացումով լեցուն։ Այն օրը, որ դուք ձեր բարձունքից արհամարհանքով մերժեցիք ինձ— ներքև գտնվողիս, ես երդվեցի վրեժ առնելու և, դրա համար ուրիշ միջոց չգտա, բայց եթե միայն բարձրանալ, միշտ բարձրանալ, անդադար բարձրանալ, մինչև որ իր ձեռակերտ ապարանքի բարձունքից ինձ վրա նայող քմահաճույքն ինքը գար իմ անձեռակերտ բարձունքի առջև ծնրադրելու։ Այսօր ես հասա իմ նպատակին։ Բայց նորից սիրել նրան, ով խաղում է ուրիշի նվիրական զգացամների հետ, ով տարբերություն է դնում վերևի և ներքևի միջև, ավա՜ղ, սինյորա, ես չեմ կարող։
                                                                          
                                                                                                                                        Նար-Դոս

Մարդը...(ՖՅՈԴՈՐ ԴՈՍՏՈԵՎՍԿԻ)

Մարդը մի ամբողջ աշխարհ է, միայն թե նրա մեջ ազնիվ լինի հիմնական մղումը: Լավագույն մարդիկ ճանաչվում են բարձր բարոյական զարգացմամբ և բարձր բարոյական ազդեցությամբ: Կարելի է և նույնիսկ ճիշտ է իմաստավորել ու զգալ միանգամից, բայց միանգամից մարդ դառնալ անհնար է: Մարդը կարող է սխալվել: Սխալը դեռևս կեղծիք չէ: Արդար գործը չի կործանվի նույնիսկ մի քանի սխալներից: Համենայն դեպս, այն գաղափարը, որի վրա է հիմնված ամեն ինչ, կմնա անսասան: Առաջին քայլը եթե չհաջողվի` կհաջողվի երկրորդը: Պետք է մշակվել որպես մարդ: Ով հակամետ է հեշտությամբ կորցնել հարգանքը ուրիշների նկատմամբ, նա ամենից առաջ չի հարգում ինքն իրեն: Առանց իդեալների, այսինքն` առանց լավագույն թեկուզ փոքր-ինչ որոշակի ցանկությունների երբեք չի կարող ստացվել ոչ մի լավ իրականություն: Առանց մեծահոգի գաղափարների մարդկությունը չի կարող ապրել:
Սակայն խելացի վարվելու համար միայն խելքը քիչ է: Գլխավորը ոչ թե խելքն է, այլ այն, ինչը ուղղություն է տալիս նրան` բնավորությունը, հոգին, ազնիվ հատկանիշները, զարգացումը: Աշխատանքով ու պայքարով է ձեռք բերվում ինքնատիպությունը և սեփական արժանապատվության զգացումը: Ու ես չեմ կարող պատկերացնել այնպիսի վիճակ, որ երբևէ անելու բան չլինի: Իսկական գործիչը, ճանապարհ ընկնելով, իր առջև անմիջապես տեսնում է այնքան գործեր, որ չի գանգատվի, թե իրեն չեն թողնում գործ անել, այլ անպայման կփնտրի-կգտնի և կհասցնի գոնե որևէ բան անել, որովհետև իր ներսում խեղդել պարտքի գիտակցումը և չճանաչել պարտականությունները` միևնույն ժամանակ իր համար պահանջելով բոլոր իրավունքները, պարզապես խոզություն է:

ՔՈՆՆ Է ՄԵԿԸՆԴՄԻՇՏ

Քոնն է մեկընդմիշտ,
Քոնն է այն ամենն, ինչ ունեմ կյանքում
Եվ ինչ երբևէ ունենամ պիտի:
Բայց ամենից շատ ու ամբողջովին
Քոնն է սրտիս մեջ աննկատ բացվող
Այն տխուրաչյա կապույտ ծաղիկը,
Այն կապույտ բոցը,
Որի անունը կարոտ է...
Այո,
Քոնն է մեկընդմիշտ
Այդ կապույտ բոցը,
Այդ տխուրաչյա կապույտ ծաղիկը՝
Ամենաթանկը, ինչ ունեմ կյանքում:

ՀՈԳԵԿԱՆ ԿԱԽՈՒՄ

Հաճախ ինքներս էլ չենք զգում` ինչպես ենք  հոգեկան կախման մեջ ընկնում ինչ-որ մեկից։ Նրանից, ում անընդհատ ուզում ենք տեսնել, ուզում ենք կողքին լինել, ուզում ենք ոչ մի  այրկյանով չբաժանվել նրանից։ Եվ հաճախ, երբ այդ հոգեկան կախումը հասնում է անզսպելի մի մակարդակի, մենք կորցնում ենք ինքնատիրապետումը, և ինչ-որ անասելի ուժ կարծես սկսում է անընդհատ թախիծ ներարկել մեր հոգեկան ներաշխարհի մեջ, ստիպել,որ ինքներս մեզ կտրենք արտաքին աշխարհից ու նախընտրենք միայնություն` հանգիստ մթնոլորտ, սիրելի մեղեդի և լուռ աչքերի աննկարագրելի մի հայացք դեպի անորոշություն, սևեռված անտեսանլի մի կետի…  Ինչեր ասես չեն անցնում այդ պահին մտքովս, այդ պահին` այդ անհասկանլի, բայց նաև անխուսափելի պահին։ Եվ հոգեկան կախումս հիմա քեզնից է։ Դու, որ մարդկանց կողմից կոչվեցիր “սեր” և միանգամից գերեցիր հազարավոր ինձ պես մարդկանց։ Դու, որ վեր ես ամեն ինչից ու ամեն մեկից։ Դու, որ տրված ես ի վերուստ և հեռանում ես, հաճախ, անցանկալի պահերի` թողնելով միայն հուշեր` քեզ հետ կապված։ Եվ չնայած` դու անշոշափելի ես ու անտեսանլի,միևնույն է, շատ-շատերը ինձ պես հավատում են քո գոյությանը։ Եվ եթե իրականում կաս, այցելիր հիմա մեկ ուրիշին հյուր, ազատիր ինձ քո ներկայությունից և դարձրու ինձ նորեն հոգեպես անկախ։ Կայցելես ինձ հետո, մի որոշ ժամանակ անց, երբ քեզ կանչեմ, կամ թեկուզ, երբ հասկանաս, որ եկել է իմ հոգեպես ակախության վերջնաժամկետը, ժամանակն է նորից, և գուցե ընդմիշտ, դառնալ հոգեպես կախված, բայց ոչ քեզնից, այլ նրանից ում ինքդ նախընտրես, քանզի քո ընտրությունը միշտ համընկնում է իմի հետ, չէ՞ որ ես և դու մի ամբողջություն ենք։ Ոչ, կներես, սխալվեցի, մի հեռացիր։ Քանզի արդ ես կմնամ թերի, ամբողջությունս կխախտվի…